જમીનની માલિકી અને શિર્ષકની ખરાઇ કેવી રીતે કરવી ?

તમારી ખરીદી સાથે આગળ વધો તે પહેલા સંપત્તિના કાનૂની દરજ્જાની પુષ્ટિ કરવા માટે નીચેના દસ્તાવેજોની ખરાઇ કરવી મહત્ત્વપૂર્ણ છેઃ

• મધર ડીડઃ આ દસ્તાવેજ માલિકીના સમગ્ર ઇતિહાસની પુષ્ટિ કરે છે અને મૂળ માલિક પાસેથી અધિકારો ટ્રાન્સફર કરે છે. તે શરૂઆતથી જમીન પર કોણ શિર્ષક ધરાવે છે તે સ્થાપિત કરે છે.

   

• સેલ્સ ડીડઃ આ કાનૂની દસ્તાવેજ એક પક્ષથી અન્ય પક્ષ સુધી માલિકીનાં ટ્રાન્સફરના પુરાવા તરીકે કાર્ય કરે છે. તે ટ્રાન્સફરને માન્ય કરે છે અને હાલના માલિકાના કાનૂની દાવાને સુનિશ્ચિત કરે છે.

   

• બોજા પ્રમાણપત્રઃ આ પ્રમાણપત્ર સુનિશ્ચિત કરે છે કે સંપત્તિ નહીં ચુકવેલા લેણાં, મોર્ગેજ અથવા અન્ય નાણાકીય જવાબદારીઓથી મુક્ત છે. આ દસ્તાવેજ વિના તમે કાનૂની દેવા વારસામાં મેળવવાનું જોખમ ધરાવો છો.

   

• ખાતા પ્રમાણપત્ર અને ખાતા એક્સ્ટ્રેક્ટઃ આ દસ્તાવેજ પુષ્ટિ કરે છે કે સંપત્તિ મ્યુનિસિપલ રેકોર્ડ્સમાં સત્તાવાર રીતે નોંધણી પામેલી છે, ખાસ કરીને વેરાના ઉદ્દેશો માટે. કાનૂની માલિકી અને સ્થાનિક કાયદાનું અનુપાલન સુનિશ્ચિત કરવું મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

   

• જમીનના રેકોર્ડ (પટ્ટા/હકોનો રેકોર્ડ): આ સરકાર દ્વારા જારી કરેલો દસ્તાવેજ છે, જે સંપત્તિની માલિકીના દરજ્જાની, તેના વર્ગીકરણ (દા.ત. કૃષિ, રહેઠાણ) અને કોઇ પ્રવર્તમાન જવાબદારીની પુષ્ટિ કરે છે. આ જમીન માટે કાનૂની દાવો માન્ય કરવો મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

   

• રૂપાંતરણ આદેશ (જો લાગુ થાય તો): જો જમીન મૂળ રીતે કૃષિજન્ય હોય અને તેને બિન-કૃષિ ઉપયોગમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવી હોય તો કાયદેસરના સત્તાધિકારીઓ દ્વારા જારી રૂપાંતરણ આદેશની ખરાઇ કરવી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ સુનિશ્ચિત કરે છે કે સંપત્તિ આવશ્યકતા અનુસાર રહેઠાણ અથવા વાણિજ્ય ઉદ્દેશો માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.

   

• પાવર ઓફ એટર્ની: જો સંપત્તિ કાયદેસરના માલિકના પક્ષે વેચવામાં આવી હોય તો પાવર ઓફ એટર્નીની ખરાઇ એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કરવી જોઇએ કે વેચાણ કરનાર માલિકી ટ્રાન્સફર કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે.

   

તમે તમારા ઘરનું નિર્માણ માત્ર એક વખત કરો છો, તેથી તમારે તમારી જમીન કાયદેસર રીતે સ્પષ્ટ હોવાની પુષ્ટિ કરવા અને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમય ફાળવવો જોઇએ.

સચોટ રીતે સંપત્તિની માલિકી કેવી રીતે શોધવી તેના માટેની ટિપ્સ 

તમે સંપત્તિના કાયદેસર માલિક સાથે વ્યવહાર કરી રહ્યા હોવાનું સુનિશ્ચિત કરવા માટે આપગલાં અનુસરોઃ

1) મુખ્ય માહિતી એકત્રિત કરો

• સંપત્તિના સર્વે નંબર અથવા સરનામું મેળવો.

• આ વિગતો તમને યોગ્ય સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ પાસેથી રેકોર્ડની પહોંચ મેળવવા સહાય કરશે.

2) સ્થાનિક સરકારી ઓફિસોની મુલાકાત લેવી

• રેવેન્યુ વિભાગ કે સબ-રજિસ્ટ્રારની ઓફિસ ખાતે માલિકીના રેકોર્ડ્સની તપાસ કરો.

• આ ઓફિસો માલિકીની ખરાઇ કરવા માટે આવશ્યક જમીનના રેકોર્ડ્સ જાળવે છે.

3) ઓનલાઇન પોર્ટલનો ઉપયોગ કરવો

• ઘણા રાજ્યો હવે સંપત્તિની શોધ માટે ઓનલાઇન સેવાઓ ઓફર કરે છે.

• આ પોર્ટલ્સ તમને માલિકીની વિગતો અને અન્ય કાનૂની રેકોર્ડ્સને સુવિધાજનક રીતે તપાસવા સક્ષમ બનાવે છે.

4) મહત્ત્વના દસ્તાવેજોની ખરાઇ કરવી

• ઉપર ઉલ્લેખ કરેલા તમામ દસ્તાવેજોની ખરાઇ કરવાથી તમારી જમીન કાનૂની રીતે સ્પષ્ટ હોવાનું સુનિશ્ચિત થશે.

5) કાયદાકીય અને નિયમનકારી આવશ્યકતાઓને ધ્યાનમાં લો

• બાંધકામ શરૂ થાય તે પહેલા તમામ આવશ્યક પરવાનગીઓ હોવાનું સુનિશ્ચિત કરો.

• અનપેક્ષિત ખર્ચને ટાળવા માટે તમારા બજેટમાં પરવાનગી ફી અને તપાસ શુલ્ક જેવા ખર્ચ સામેલ કરો.

સંપત્તિની માલિકીની ખરાઇ નહીં કરવાના કાનૂની સૂચિતાર્થો

જ્યારે જમીન ખરીદવામાં આવે ત્યારે સંપત્તિની માલિકી અને શિર્ષકની ખરાઇની અવગણના કરવાથી ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. સંપત્તિના કાનૂની દરજ્જાની પુષ્ટિ કરવામાં નિષ્ફળતા અનપેક્ષિત વિવાદો, કાનૂની ફી અને ખર્ચાળ વિલંબોમાં પરિણમી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે તમે કાયદેસરના દાવેદારોના પડકારો, લોનની અથવા મોર્ગેજની જટીલતાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે કે અદાલતમાં તમારી સંપત્તિને કાયદેસર રીતે તમારી નહીં હોવાનું માનવામાં પણ આવી શકે છે. શરૂઆતથી સ્પષ્ટ શિર્ષક અને માલિકીને સુનિશ્ચિત કરીને તમે માત્ર તમારા નાણાકીય રોકાણને જ નહીં, પરંતુ તમારા ઘરની ભવિષ્યની સુરક્ષાને પણ સુરક્ષિત કરો છો.

સંપત્તિના વકીલ સાથે કાર્ય કરવાની ટિપ્સ

કેટલાક કિસ્સાઓમાં સંપત્તિની માલિકી અને શિર્ષકની ખરાઇ કરવી જટીલ લાગી શકે છે, ખાસ કરીને જો વિસંગતતાઓ કે કાનૂની ચિંતાઓ હોય ત્યારે. આવા સમયે સંપત્તિના વકીલની સલાહ લેવી મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે. વકીલ નીચેની બાબતોમાં સહાય કરી શકે છેઃ

• દસ્તાવેજની સંપૂર્ણ સમીક્ષાઃ તમામ મહત્ત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો માન્ય છે અને કાનૂની રીતે બાધ્યકારી હોવાનું સુનિશ્ચિત કરવા.

   

• શિર્ષકની શોધઃ કોઇ છુપી કાનૂની સમસ્યાઓ ઉજાગર કરવા માટે સંપત્તિના ઇતિહાસમાં ઊંડી તપાસ હાથ ધરવી.

   

• તકરારનો ઉકેલઃ જો માલિકીના વિવાદો અથવા અસ્પષ્ટ શિર્ષકની સમસ્યાઓ હોય તો કાનૂની સહાય આપવી.

   

એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વકીલને સામેલ કરવા કે તમે કોઇ મહત્ત્વપૂર્ણ પગલાં ચૂકી રહ્યા નથી અને વ્યાવસાયિક સહાયની સાથે જટીલ ઉકેલો લાવી શકો છો.

ધ્યાન આપવા યોગ્ય ચેતવણીરૂપ સંકેતો

સંપત્તિની માલિકીની ખરાઇ કરતી વખતે સંભવિત ચેતવણીરૂપ સંકેતોથી સાવધ રહેવું આવશ્યક છે, જે છેતરપિંડી કે કાનૂની સમસ્યાઓના સંકેત આપી શકે છેઃ

• અસંગત અથવા ખૂટતા દસ્તાવેજોઃ જો સેલ ડીડ, બોજા પ્રમાણપત્ર અથવા ખાતા એક્સ્ટ્રેક્ટ જેવા મુખ્ય દસ્તાવેજો ખૂટતા હોય કે અસંગત હોય તો તે સમસ્યારૂપ માલિકીનો સંકેત હોઇ શકે છે.

   

• વિવાદાસ્પદ માલિકીના રેકોર્ડ્સઃ જો ઘણા પક્ષો માલિકીનો દાવો કરતા હોય અથવા જો રેકોર્ડ્સ જમીનના ઇતિહાસમાં વિસંગતતાઓ દર્શાવે તો તે વિવાદનો સંકેત હોઇ શકે છે.

   

• અસામાન્ય ચુકવણીનો ઇતિહાસઃ જો સંપત્તિ સાથે વણઉકેલાયેલા બાકી લેણાં કે નહીં ચુકવેલા વેરા જોડાયેલા હોય તો તે બોજો સૂચવી શકે છે, જેની જવાબદારી ખરીદી પછી તમારી બની શકે છે.

   

• ખરાઇ નહીં થયેલા વેચાણકર્તાઃ સંપત્તિનું વેચાણ કરી રહેલી વ્યક્તિ ખરાઇ થયેલા માલિક ન હોય અથવા માલિકી સાબિત કરવા માટે આવશ્યક દસ્તાવેજો પૂરા પાડી ન શકે તો તે ચેતવણીરૂપ સંકેત છે.

   

સતર્ક રહીને અને આ ચેતવણીરૂપ સંકેતોને વહેલા ઓળખીને તમે સંભવિત કાનૂની મુશ્કેલીઓને ટાળી શકો છો અને સુનિશ્ચિત કરી શકો છો કે તમારું રોકાણ સુરક્ષિત છે. વકીલ તમને સંપત્તિની માલિકી સાથે સંકળાયેલા આ સંભવિત જોખમો ઓળખવામાં અને તેમને ઘટાડવામાં સહાય કરી શકે છે.