Share:
ઘરનું નિર્માણ કરવાની માર્ગદર્શિકા
અમારા ઉત્પાદનો
ઉપયોગી સાધનો
ઘરનું નિર્માણ કરવાની માર્ગદર્શિકા
અલ્ટ્રાટૅક બિલ્ડિંગ ઉત્પાદનો
Share:
પોઈન્ટિંગ એટલે ઈંટો કે પત્થરો વચ્ચેના સાંધાને મોર્ટાર (સિમેન્ટ-રેતીનું મિશ્રણ) થી ભરવાની પ્રક્રિયા, જેથી મજબૂતી અને દેખાવ સુધરે. વ્યવસ્થિત પોઈન્ટિંગ તમારા ઘરનો દેખાવ સુધારે છે અને તેને ખરાબ હવામાન તથા ઘસારાથી બચાવે છે.
આ બ્લોગમાં, આપણે પોઈન્ટિંગ શું છે, તેના પ્રકારો, ફાયદા અને હેતુઓ વિશે જાણીશું, જેથી તમને બાંધકામમાં તેની ભૂમિકા સમજાય, પછી ભલે તમે બિલ્ડર હોવ, ઘરમાલિક હોવ કે શીખવા માંગતા હોવ.
ચણતરકામમાં મજબૂત પોઈન્ટિંગ માટે સપાટીની તૈયારી ખૂબ જરૂરી છે. તે ખાતરી કરે છે કે નવો મોર્ટાર જૂની સપાટી સાથે સારી રીતે ચોંટી જાય અને રક્ષણ તથા ફિનિશ આપે. સપાટી તૈયાર કરવાના મુખ્ય પગલાં અહીં આપ્યા છે:
સાંધામાં રહેલા જૂના મોર્ટારને પોઈન્ટિંગ ટૂલ અથવા છીણીની મદદથી 10 થી 20 mm ની ઊંડાઈ સુધી ખોતરી કાઢવો જોઈએ. આનાથી ઢીલો પડેલો મોર્ટાર નીકળી જાય છે અને નવા મોર્ટાર માટે જગ્યા બને છે.
એકવાર સાંધા ખોતરાઈ જાય પછી, ધૂળ કે કચરો કાઢવા માટે વાયર બ્રશથી તેને સાફ કરવા જોઈએ. વધારે સારી સફાઈ માટે કોમ્પ્રેસ્ડ એર અથવા પાણીનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે.
બાકી રહેલી ધૂળ કે ક્ષાર દૂર કરવા માટે ચણતરની સપાટીને ચોખ્ખા પાણીથી ધોવી જોઈએ. આનાથી કોરી સપાટી નવા મોર્ટારમાંથી પાણી શોષી ન લે તે જોવામાં મદદ મળે છે.
નવો મોર્ટાર લગાવતા પહેલા, સાફ કરેલા સાંધાઓને સહેજ ભીના કરવા જોઈએ. આનાથી પકડ સારી રહે છે અને તે જલ્દી સુકાઈ જતું નથી, જેના કારણે તિરાડો પડતી નથી.
સપાટી સાફ, ભેજવાળી (વધારે પડતી ભીની નહીં) અને તેલ, ગ્રીસ કે કેમિકલ વગરની હોવી જોઈએ જેથી મોર્ટારની કામગીરી પર અસર ન પડે.
ટીપ: મોર્ટાર બહુ જલ્દી સુકાઈ ન જાય અને તિરાડ ન પડે તે માટે પોઈન્ટિંગ પહેલાં અને પછી સાંધાઓને ભીના રાખો.
બાંધકામમાં પોઈન્ટિંગની અલગ-અલગ પદ્ધતિઓ હોય છે, દરેકનો પોતાનો દેખાવ અને ફાયદા છે. ચાલો ચણતરકામમાં વપરાતા પોઈન્ટિંગના કેટલાક પ્રકારો જોઈએ.
ફ્લશ પોઈન્ટિંગમાં, ખોતરેલા સાંધામાં મોર્ટાર ભરવામાં આવે છે અને વધારાનો મોર્ટાર કાઢી નાખવામાં આવે છે, જેથી સુંવાળી ફિનિશ મળે. મોર્ટારના સાંધાને ઈંટ કે પથ્થરની સપાટી સાથે સમાંતર દબાવવામાં આવે છે. ધૂળ કે પાણી ભરાય તેવી જગ્યાઓ ન રહેતી હોવાથી, ફ્લશ પોઈન્ટિંગ બાંધકામનું આયુષ્ય અને સ્વચ્છતા વધારે છે.
રિસેસ્ડ પોઈન્ટિંગમાં ખોતરેલા સાંધામાં મોર્ટાર ભરીને તેને ખાસ ટૂલ વડે દિવાલની અંદરની તરફ દબાવવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિમાં સાંધાને સીધો રાખીને આશરે 5 mm કે તેથી વધુ ઊંડાઈ આપવામાં આવે છે.
બીડેડ પોઈન્ટિંગમાં સાંધામાં મોર્ટાર ભરીને સ્ટીલના ટૂલ વડે પોલા ખાંચા બનાવવામાં આવે છે. આનાથી સાંધો મણકા જેવો દેખાય છે. એ યાદ રાખવું જોઈએ કે આ પ્રકારનું પોઈન્ટિંગ અન્ય પદ્ધતિઓની સરખામણીમાં જલ્દી ખરાબ થઈ શકે છે.
સ્ટ્રક પોઈન્ટિંગ બે સ્ટેપમાં થાય છે. પહેલા, મોર્ટાર ભરીને ઈંટની સપાટી સાથે મેળવવામાં આવે છે. પછી, સાંધાની ઉપરની ધારને અંદરની તરફ દબાવવામાં આવે છે, જેથી નીચેના ખૂણાની સરખામણીમાં આશરે 10 mm નો ઢાળ બને. આ ઢાળને કારણે વરસાદનું પાણી વહી જાય છે અને દિવાલ પર પાણી ભરાતું નથી.
રબ્ડ, કીડ, અથવા ગ્રુવ્ડ પોઈન્ટિંગ એ પોઈન્ટિંગનો એક પ્રકાર છે જેમાં ખોતરેલા સાંધામાં મોર્ટાર ભરીને તેને ઈંટ કે પથ્થરની સપાટી સાથે લેવલમાં કરવામાં આવે છે. જોકે, તેની ખાસિયત એ છે કે તેના કેન્દ્રમાં 'પોઈન્ટર' નામના ખાસ ટૂલ વડે એક ખાંચો (ગ્રુવ) બનાવવામાં આવે છે.
ટક પોઈન્ટિંગમાં સાંધામાં મોર્ટાર ભરીને વચ્ચે એક ખાંચો બનાવવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે 5 mm પહોળો અને 3 mm ઊંડો હોય છે. આની ખાસિયત એ છે કે પછી તે ખાંચામાં સફેદ સિમેન્ટ પુટ્ટી ભરવામાં આવે છે, જે આશરે 3 mm જેટલી બહાર દેખાય છે.
ટીપ: ચોકસાઈ જ બધું છે; દેખાતી પાતળી 'ટક' લાઈન એકદમ સીધી અને ચોખ્ખી હોવી જોઈએ.
આ પ્રક્રિયા સાંધામાં મોર્ટાર ભરીને દબાવવાથી શરૂ થાય છે. આગળનું સ્ટેપ સાંધામાં વી આકારનો ખાંચો બનાવવાનું છે. આ ખાંચો વી આકારના ખાસ ટૂલથી બનાવવામાં આવે છે, જેના પરથી તેનું નામ પડ્યું છે.
વેધર્ડ પોઈન્ટિંગમાં સાંધામાં મોર્ટાર દબાવવામાં આવે છે, અને તે ભીનું હોય ત્યારે જ આડી દિશાના સાંધાના ઉપરના ભાગને પોઈન્ટિંગ ટૂલ વડે 3-6 mm અંદર દબાવવામાં આવે છે. આનાથી ઉપરથી નીચે તરફ ઢાળ બને છે, જે જૂની કે ઘસાયેલી ધાર જેવો દેખાવ આપે છે.
બાંધકામમાં વિવિધ પ્રકારના પોઈન્ટિંગના કેટલાક મુખ્ય ફાયદા અહીં આપ્યા છે:
1. બાંધકામની મજબૂતી સુધારે છે, જેનાથી બિલ્ડિંગ વધુ મજબૂત બને છે.
2. વેધરપ્રૂફિંગ પૂરું પાડે છે, બહારની દિવાલોને ભેજથી બચાવે છે.
3. બિલ્ડિંગના દેખાવને નવો કરે છે અને તેની સુંદરતા વધારે છે.
4. તમારી પ્રોપર્ટીની કિંમત વધારે છે અને તેને વધુ આકર્ષક બનાવે છે.
5. વારંવારના મેન્ટેનન્સની જરૂરિયાત ઘટાડે છે, સમય અને ખર્ચ બચાવે છે.
પોઈન્ટિંગના મુખ્ય હેતુઓ અહીં છે:
પોઈન્ટિંગ વાતાવરણને કારણે થતા નુકસાનથી મોર્ટારના સાંધાને બચાવે છે.
પોઈન્ટિંગ દિવાલનો દેખાવ સુધારે છે અને સાંધાઓની પેટર્ન, જાડાઈ, રંગ અને ટેક્સચરને ઉભારે છે.
પોઈન્ટિંગ ખાલી જગ્યાઓ પૂરવામાં મદદ કરે છે અને વરસાદી પાણી કે ભેજને અંદર આવતા રોકે છે.
મોર્ટારના સાંધા ભરીને તેને મજબૂત બનાવીને પોઈન્ટિંગ ચણતર કામમાં મજબૂતી અને સ્થિરતા ઉમેરે છે.
મોર્ટાર એ ઈંટો કે પથ્થર જેવી ચીજોને જોડવા માટે બાંધકામમાં વપરાતું મિશ્રણ છે. અહીં સૌથી વધુ વપરાતા બાઈન્ડર્સના પ્રકારો છે:
ચૂનાનો મોર્ટાર શુદ્ધ ચૂનો, ઝીણી રેતી અને પાણી મિક્સ કરીને બનાવવામાં આવે છે, સામાન્ય રીતે 1:2 અથવા 1:3 ના પ્રમાણમાં. આ મોર્ટાર ધીમેથી સેટ થાય છે, જેથી કામદારોને ફેરફાર માટે સમય મળે છે અને તે તિરાડ પડ્યા વગર હલનચલન સહન કરી શકે તેવા બાંધકામ માટે યોગ્ય છે. તે દિવાલોમાં ભેજ જામતા પણ રોકે છે.
સિમેન્ટ મોર્ટાર સિમેન્ટ, રેતી અને પાણીના મિશ્રણથી બને છે, સામાન્ય રીતે 1:3 ના પ્રમાણમાં. તે જલ્દી કડક થઈ જાય છે અને ખૂબ મજબૂતી આપે છે, તેથી તે વજન સહન કરતી દિવાલો અને ઊંચી ઈમારતો માટે ઉત્તમ છે. તે લાંબો સમય ટકે છે અને ભેજ રોકે છે, તેથી અંદર અને બહાર બંને કામમાં વપરાય છે. જોકે, તેમાં ચૂનાના મોર્ટાર જેવી લવચીકતા હોતી નથી અને બાંધકામમાં હલનચલન થાય તો તેમાં તિરાડો પડવાની શક્યતા વધુ રહે છે.
ટીપ: સાચો મોર્ટાર મિક્સ વાપરો અને ખાતરી કરો કે તે અસલ ચણતર સાથે મેળ ખાય છે જેથી તિરાડો કે ભેજની સમસ્યા ન થાય.
સાચા મોર્ટાર વડે ઈંટો વચ્ચેની જગ્યા ભરીને પોઈન્ટિંગ તમારા ચણતરને બચાવવામાં અને દેખાવ સુધારવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. પોઈન્ટિંગ અને મોર્ટારનો યોગ્ય પ્રકાર પસંદ કરવાથી તમારી દિવાલો મજબૂત અને ટકાઉ રહે છે.
તમારું ઘર તમારી ઓળખ છે, તેથી ગુણવત્તાયુક્ત પોઈન્ટિંગમાં ખર્ચ કરવાથી તેનું માળખું સુરક્ષિત રહે છે અને તે તમારા ઘર પ્રત્યેની તમારી કાળજી અને ગર્વ દર્શાવે છે.
અંતમાં, બાંધકામમાં મજબૂતી વધારવા, વેધરપ્રૂફિંગ આપવા, દેખાવ સુધારવા અને જાળવણી ઘટાડવા માટે પોઈન્ટિંગ ખૂબ જરૂરી છે. ઈંટ કે પથ્થરના બાંધકામમાં લાંબા સમય સુધી ટકે તેવા અને સુંદર પરિણામો માટે પોઈન્ટિંગની સાચી પદ્ધતિ અને મોર્ટારની પસંદગી અનિવાર્ય છે.
બ્રિક પોઈન્ટિંગ એટલે ઈંટો વચ્ચેની ખાલી જગ્યાઓને મોર્ટારથી ભરવાની અને ફિનિશિંગ આપવાની પ્રક્રિયા. તે દિવાલને મજબૂત બનાવે છે, પાણીને અંદર આવતું રોકે છે અને ચણતરનો દેખાવ સુધારે છે.
સૌથી સામાન્ય સાધન 'પોઈન્ટિંગ ટૂલ' છે. તે ઈંટોના સાંધામાં મોર્ટારને દબાવવા અને તેને ચોખ્ખો આકાર આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
સૌથી સારું પોઈન્ટિંગ બાંધકામ અને હેતુ પર આધાર રાખે છે, પણ તેની ટકાઉપણું અને ચોખ્ખા દેખાવ માટે ફ્લશ પોઈન્ટિંગનો સૌથી વધુ ઉપયોગ થાય છે.
પોઈન્ટિંગ માટે, ઓર્ડિનરી પોર્ટલેન્ડ સિમેન્ટ અને રેતીનું મિશ્રણ (ઘણીવાર થોડો ચૂનો પણ ઉમેરાય છે) તેની મજબૂતી અને જલ્દી સેટ થવાને કારણે વપરાય છે. જૂના બાંધકામ કે રિપેરિંગ કામ માટે, વધુ ચૂનાવાળો મોર્ટાર તેની લવચીકતા અને શ્વાસ લેવાની ક્ષમતાને કારણે વધુ સારો રહે છે.
ચૂનાનું પોઈન્ટિંગ નરમ અને લવચીક લાગે છે, અને તે ચોક જેવું લાગે છે, જ્યારે સિમેન્ટનું પોઈન્ટિંગ સખત અને અક્કડ હોય છે. તમે રંગમાં પણ તફાવત જોઈ શકો છો; ચૂનાનો મોર્ટાર હલકો કે ઓફ-વ્હાઈટ દેખાય છે, જ્યારે સિમેન્ટનો મોર્ટાર સામાન્ય રીતે ગ્રે રંગનો હોય છે.
