Share:
होम बिल्डिंग गाईड
आमचे प्रॉडक्ट्स
उपयोगी टूल्स
होम बिल्डिंग गाईड
प्रॉडक्ट्स
अल्ट्राटेक बिल्डिंग प्रॉडक्ट्स
Share:
प्लास्टरिंग म्हणजे काय? प्लास्टरिंग म्हणजे सिमेंट, जिप्सम, चुना किंवा माती यांसारखे साहित्य वापरून भिंती आणि छतावर गुळगुळीत किंवा टेक्सचर्ड थर लावण्याची पद्धत. हा थर पृष्ठभागाचे रक्षण करतो आणि त्याचे सौंदर्य वाढवतो.
प्लास्टरिंग पेंट आणि फिनिशसाठी पाया तयार करते. योग्य प्लास्टरिंगशिवाय, भिंती कमकुवत आणि उंचसखल राहतात, ज्यामुळे त्यांना सहज तडे जाऊ शकतात.
टीप: चांगले प्लास्टरिंग पृष्ठभागाच्या योग्य साफसफाईपासून आणि पाण्याच्या योग्य वापरापासून सुरू होते.
बांधकामाच्या विशिष्ट गरजांनुसार प्लास्टरचे अनेक प्रकार आहेत.
भारतात वापरला जाणारा सिमेंट प्लास्टर हा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. हे सिमेंट, वाळू आणि पाणी वापरून बनवले जाते. ही प्लास्टरिंग पद्धत अंतर्गत आणि बाह्य अशा दोन्ही भिंतींसाठी मजबूत आणि टिकाऊ पृष्ठभाग देते.
हे हवामान आणि ओलावा सहन करण्याची चांगली क्षमता देते म्हणून मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.
जिप्सम प्लास्टरिंगमध्ये जिप्सम पावडर आणि पाण्याचा वापर केला जातो. हे सिमेंट प्लास्टरपेक्षा गुळगुळीत फिनिश देते आणि लवकर सुकते. जिप्सम प्लास्टर प्रामुख्याने आतील भिंती आणि छतासाठी वापरले जाते. याला पाणी मारून क्युरिंग करण्याची गरज नसते.
मातीचे प्लास्टरिंग ही एक पारंपारिक आणि पर्यावरणास अनुकूल पद्धत आहे. यात माती, पेंढा आणि नैसर्गिक बाईंडर्सचा वापर केला जातो. हा प्लास्टर घराचे तापमान राखण्यास मदत करतो आणि ग्रामीण घरांसाठी योग्य आहे.
चुन्याच्या प्लास्टरिंगमध्ये चुना, वाळू आणि पाण्याचा वापर होतो. हे लवचिक असते आणि यामुळे भिंती श्वास घेऊ शकतात, ज्यामुळे ओलावा साचणे कमी होते. हे प्लास्टर सामान्यतः वारसा इमारतींमध्ये वापरले जाते.
वॉटरप्रूफ प्लास्टरमध्ये असे घटक असतात जे ओलाव्याला रोखतात. हे प्रामुख्याने बाथरूम, किचन आणि बाहेरील भिंतींसाठी वापरले जाते. जास्त ओलावा असलेल्या भागांसाठी हा प्लास्टरचा सर्वात उपयुक्त प्रकार आहे.
टीप: खर्च कमी करण्यासाठी फक्त जिथे गरज आहे तिथेच वॉटरप्रूफ प्लास्टर वापरा.
स्टुको प्लास्टर हे सजावटीचे प्लास्टर फिनिश आहे जे प्रामुख्याने बाहेरील भिंतींवर वापरले जाते. हे एक टेक्सचर्ड लूक देते आणि दृश्य आकर्षण वाढवते. हे टिकाऊ आणि हवामान-रोधक आहे.
प्लास्टर फिनिशमुळे भिंतींच्या अंतिम स्वरूपावर परिणाम होतो.
रंगकामासाठी उत्तम असा सपाट आणि पॉलिश केलेला पृष्ठभाग देते
सँड फिनिशमुळे दाणेदार पोत मिळतो आणि भिंतीवरील छोटे दोष लपले जातात.
टीप: बाहेरील भिंतींसाठी योग्य.
सजावटीसाठी ओल्या प्लास्टरमध्ये छोटे दगड रुतवले जातात.
टीप: कंपाऊंड वॉल आणि सजावटीसाठी सर्वोत्तम.
डिझाइनसाठी वेगवेगळ्या साधनांचा वापर करून पॅटर्न तयार केले जातात.
टीप: फीचर वॉल हायलाईट करण्यासाठी टेक्सचर्ड फिनिश वापरा.
एकसारखा खडबडीत पोत देण्यासाठी पृष्ठभाग ओरखडला (स्क्रॅप्ड) जातो.
टीप: जिथे पृष्ठभागावर थोडे उंचसखल भाग आहेत तिथे हे योग्य ठरते.
मॉर्टार आणि खडी वापरून एक खडबडीत फिनिश दिले जाते.
टीप: रफ कास्ट फिनिश हवामानाचा प्रतिकार करण्याची क्षमता सुधारते.
प्लास्टरिंगचा मुख्य उद्देश बांधकामाला संरक्षण देणे, मजबूती वाढवणे आणि रंगकाम व फिनिशिंगसाठी एक स्वच्छ पाया तयार करणे हा आहे.
प्लास्टरिंगमुळे विटा आणि ब्लॉक्सचे नुकसान व झीज होण्यापासून संरक्षण होते.
टीप: मजबूत प्लास्टर भिंतीचे आयुष्य वाढवते.
प्लास्टरिंगमुळे रंग लावण्यासाठी एकसारखा आधार मिळतो.
टीप: गुळगुळीत प्लास्टरमुळे रंगाचा वापर कमी होतो.
प्लास्टर भिंतींना ऊन, पाऊस आणि प्रदूषणापासून वाचवते.
टीप: कडक हवामानात बाहेरील प्लास्टरिंग आवश्यक आहे.
प्लास्टर ओलाव्यासाठी अडथळा म्हणून काम करते.
टीप: वॉटरप्रूफ प्लास्टर भिंतींमध्ये ओलावा शिरण्यापासून रोखण्यास मदत करते.
प्लास्टरिंगमुळे भिंती अधिक सुंदर दिसतात.
टीप: खोलीच्या वापरानुसार प्लास्टर फिनिश निवडा.
योग्य प्लास्टर कामासाठी सावध तयारी आणि योग्य पद्धत आवश्यक आहे. योग्य पायऱ्या पाळल्यास चांगले बॉन्डिंग, भिंतीसाठी प्लास्टरची योग्य जाडी आणि अनेक वर्षे टिकणारे गुळगुळीत सिमेंट प्लास्टर फिनिश मिळते.
भिंतीवरील धूळ, सैल कण, तेलाचे डाग आणि जुना रंग काढून टाका. पृष्ठभाग खूप गुळगुळीत असल्यास, पकड मजबूत होण्यासाठी तो थोडा खडबडीत करा. प्लास्टर करण्यापूर्वी भिंत थोडी ओली करा जेणेकरून ती मिश्रणातील पाणी लवकर शोषून घेणार नाही.
प्लास्टरिंगसाठी योग्य सिमेंट-वाळूचे प्रमाण (उदा. 1:4 किंवा 1:6) वापरून मिश्रण तयार करा. सिमेंट, वाळू आणि पाणी यांचे योग्य प्रमाण साधण्यासाठी ते नीट मिसळा. मिश्रण काम करण्यायोग्य असावे पण खूप पातळ नसावे.
थापी वापरून भिंतीवर पहिला कोट समप्रमाणात लावा. गरजेनुसार प्लास्टरची योग्य जाडी ठेवा (साधारणपणे आतील भिंतींसाठी 12 मिमी आणि बाहेरील भिंतींसाठी 15–20 मिमी). पकड मजबूत होण्यासाठी मसाला दाबून लावा.
प्लास्टर समतल करण्यासाठी लाकडी पट्टी किंवा गुरमाली वापरा. स्पिरीट लेव्हलने ते सरळ आहे का ते तपासा. योग्य लेव्हलिंगमुळे भिंतीला एकसारखी जाडी मिळते आणि भविष्यात तडे जात नाहीत.
पहिला कोट थोडा सुकल्यानंतर, गुळगुळीत फिनिशसाठी पातळ फिनिशिंग थर लावा. चांगल्या लूकसाठी स्टीलची थापी वापरून पृष्ठभाग गुळगुळीत करा.
24 तासांनंतर पाणी मारायला सुरुवात करा आणि किमान 7 दिवस चालू ठेवा. योग्य क्युरिंगमुळे प्लास्टर मजबूत होते आणि तडे जात नाहीत. नियमित पाणी शिंपडल्यास प्लास्टरचे काम टिकते.
टीप: चांगल्या निकालासाठी क्युरिंगच्या नियमांचे काटेकोरपणे पालन करा.
प्लास्टरचा योग्य प्रकार निवडला असला तरी, लावताना झालेल्या चुकांमुळे भिंतीचे आयुष्य कमी होऊ शकते. एक सामान्य चूक म्हणजे घाणेरड्या किंवा कोरड्या पृष्ठभागावर प्लास्टर लावणे. धूळ, सैल कण किंवा कोरड्या भिंतीमुळे पकड सुटू शकते आणि नंतर तडे जाऊ शकतात किंवा प्लास्टर उखडू शकते.
दुसरी एक मोठी चूक म्हणजे चुकीचे मिश्रण. सिमेंट, चुना किंवा जिप्सम कोणतेही प्लास्टर असो, मिश्रणाचे प्रमाण काळजीपूर्वक पाळले पाहिजे. काम सोपे करण्यासाठी जास्त पाणी घातल्याने प्लास्टरचा थर कमकुवत होतो. सिमेंट प्लास्टरनंतर नीट पाणी न मारणे (क्युरिंग) हे देखील तडे जाण्याचे मुख्य कारण आहे.
टीप: प्लास्टर करण्यापूर्वी नेहमी भिंत स्वच्छ करा, थोडी ओली करा आणि दिलेल्या मिश्रणाचे प्रमाण काटेकोरपणे पाळा.
योग्य प्लास्टर निवडणे हे ते कुठे वापरले जाणार आहे यावर अवलंबून असते. उदाहरणार्थ, जिप्सम प्लास्टर आतील कोरड्या भागांसाठी योग्य आहे, तर सिमेंट प्लास्टर बाहेरील भिंती आणि ओल्या भागांसाठी चांगले काम करते. पारंपारिक घरांसाठी तापमानावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मातीचे प्लास्टर निवडले जाऊ शकते.
प्लास्टर म्हणजे काय आणि त्यामागचा उद्देश समजून घेतल्यास घरमालकांना योग्य निवड करणे सोपे जाते. योग्य निवडीमुळे टिकाऊपणा वाढतो, देखभालीचा खर्च कमी होतो आणि घरातील आराम वाढतो.
चुन्याचे प्लास्टर लवचिक असते आणि सिमेंट प्लास्टरच्या तुलनेत त्याला कमी तडे जातात.
प्लास्टरच्या प्रकारानुसार क्युरिंग करणे किंवा वाळवणे ही पुढची पायरी असते.
सिमेंट प्लास्टरिंगच्या 24 तासांनंतर क्युरिंग सहसा सुरू होते.
हो, योग्य क्युरिंग आणि सुकल्यानंतर.
ते प्लास्टरच्या प्रकारावर आणि वापराच्या ठिकाणावर अवलंबून असते.
